Ngày 15 tháng 5 năm 1946, lớp đào tạo cán bộ công vận đầu tiên được khai giảng tại đình Khuyến Lương, xã Trần Phú, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội (nay là phường Trần Phú, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội). Dấu mốc quan trọng, có ý nghĩa chính trị đặc biệt, khẳng định vị thế, thương hiệu của cơ sở đào tạo cán bộ phục vụ cách mạng, phục vụ phong trào công nhân, tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh 5 lần về thăm Trường, đó là ngày 19/5/1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) ban hành Quyết định số: 174-CT, về việc đổi tên Trường Cao cấp Công đoàn thành Trường Đại học Công đoàn. Trường Đại học Công đoàn là trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và chịu sự quản lý về chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trường vừa thực hiện chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho tổ chức Công đoàn, vừa góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội, từng bước khẳng định vị trí và uy tín trong xã hội. Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, Trường Đại học Công đoàn đã đạt được những thành tích và kết quả đáng tự hào:

1. Về đào tạo: Trường Đại học Công đoàn luôn chú trọng công tác kiểm định và đảm bảo chất lượng giáo dục đào tạo. Trường đã tiến hành tự đánh giá, đánh giá ngoài cơ sở giáo dục đại học công lập thành công và được công nhận Trường đạt chuẩn.

2. Về nghiên cứu khoa học: Nghiên cứu khoa học là một trong hai nhiệm vụ trọng tâm của Trường. Đảng ủy, Hội đồng Trường, Ban Giám hiệu đã có nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học. Trường đã xây dựng, ban hành hệ thống quy chế, quy trình, quy định có liên quan đến hoạt động khoa học công nghệ. Đặc biệt quan tâm, hỗ trợ, khuyến khích viên chức, người học làm đề tài khoa học, viết bài, đăng tạp chí, hội thảo trong và quốc tế. Trường tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học về chương trình đào tạo, về những vấn đề cấp thiết trong thực tiễn đặt ra.

3. Về hoạt động đối ngoại: Trường duy trì công tác quản lý các đoàn ra và đoàn vào, công tác quản lý sinh viên nước ngoài. Trường đã thiết lập, duy trì mối quan hệ với một số đối tác nước ngoài trên các lĩnh vực như trao đổi đoàn công tác, tìm hiểu và hợp tác về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn, nghiên cứu khoa học. Hàng năm, Trường cử cán bộ, viên chức và người học đi dự Hội nghị, Hội thảo, tập huấn học tập kinh nghiệm tại các nước có quan hệ hợp tác và tiến hành trao đổi Đoàn với các đối tác tại Trường.

4. Về đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động: Trường luôn ý thức được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của nguồn nhân lực - đội ngũ trí thức quyết định sự thành bại của Trường. Trường chú trọng xây dựng kế hoạch, quy trình tuyển dụng, bồi dưỡng và đánh giá đội ngũ nhân sự rõ ràng. Tạo điều kiện nhân sự Nhà trường được phát triển chuyên môn, nghiệp vụ qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn trong và ngoài nước. Trường chủ trương xây dựng, phát triển đội ngũ nhân sự trên hai tiêu chí: số lượng/tỷ lệ cân đối và năng lực, kinh nghiệm; chú trọng trẻ hóa đội ngũ, hạn chế tình trạng thiếu hụt đội ngũ kế thừa.

5. Về công tác sinh viên: Trường xây dựng nền nếp phục vụ người học, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của người học cũng như các điều kiện cần thiết khác giúp người học phát huy năng lực học tập, nghiên cứu khoa học, rèn luyện và tham gia các hoạt động vì cộng đồng qua các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, văn thể mỹ, công tác xã hội, hoạt động ngoại khóa của Đoàn - Hội, các chương trình hoạt động của người học phong phú và đa dạng. Người học được cung cấp và hướng dẫn đầy đủ thông tin về chương trình đào tạo, các chế độ chính sách khi nhập học. Công tác an ninh trường học và ký túc xá của sinh viên được tăng cường. Hoạt động hướng nghiệp cho sinh viên được tổ chức tốt, với nhiều nội dung và hình thức phong phú, đa dạng. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp cao.

6. Về công tác cơ sở vật chất, thông tin tư liệu, tài chính: Tổng diện tích đất của toàn Trường hơn 27 ha (gồm cơ sở 1 tại Hà Nội và cơ sở 2 tại Hưng Yên). Qua từng thời kỳ, Nhà trường đã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng thêm các tòa giảng đường mới, các phòng học được trang bị thiết bị hiện đại, đáp ứng nhu cầu số lượng sinh viên tăng qua từng giai đoạn. Trang thiết bị phục vụ hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học đã đáp ứng nhu cầu cơ bản của giảng viên và người học. Ký túc xá đã đáp ứng được cơ bản nhu cầu về chỗ ở cho người học. Khuôn viên, cây xanh được xây dựng và chăm sóc thường xuyên tạo cảnh quan môi trường sư phạm "xanh - sạch - đẹp".